Podatek liniowy – jaki PIT należy złożyć?
Przy podatku liniowym właściwym formularzem jest PIT-36L. Składają go osoby rozliczające dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej albo z działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowane stawką 19%. Dochodów z tej deklaracji nie łączy się z przychodami z pracy, umów zlecenia ani innych źródeł.
PIT-36L a PIT-36 – czym się różnią?
PIT-36L służy do rozliczenia podatku liniowego, natomiast PIT-36 dotyczy działalności opodatkowanej według skali podatkowej. Wybór podatku liniowego oznacza rozliczenie dochodu według stałej stawki 19%, bez względu na jego wysokość. Przy skali podatkowej stosuje się stawki 12% i 32% oraz kwotę wolną od podatku.
| Kryterium | PIT-36 | PIT-36L |
|---|---|---|
| Forma opodatkowania | Skala podatkowa, 12% i 32% | Podatek liniowy, 19% |
| Dochody z działalności | Mogą być łączone z innymi dochodami opodatkowanymi według skali | Są rozliczane odrębnie |
| Wspólne rozliczenie z małżonkiem | Zasadniczo możliwe | Niedostępne, gdy podatnik uzyskuje dochód opodatkowany liniowo |
| Ulgi podatkowe | Dostępna większość ulg przewidzianych dla podatników na skali | Dostępne tylko wybrane odliczenia |
Jeżeli przedsiębiorca uzyskuje także wynagrodzenie z etatu, umowy zlecenia lub umowy o dzieło, rozlicza te dochody w odrębnej deklaracji, najczęściej PIT-37. Nie należy wpisywać ich do PIT-36L. Przykładowo osoba prowadząca działalność opodatkowaną liniowo i pracująca na etacie składa PIT-36L dla firmy oraz PIT-37 dla wynagrodzenia z pracy.
Co można odliczyć w PIT-36L?
Podatek liniowy daje możliwość uwzględniania kosztów uzyskania przychodów, ale ogranicza dostęp do ulg i preferencji rodzinnych. Przed wypełnieniem deklaracji sprawdź, które odliczenia dotyczą Twojej sytuacji:
- Składki na ubezpieczenia społeczne – mogą zostać odliczone od dochodu albo ujęte w kosztach, jeśli spełnione są warunki ustawowe.
- Składki na ubezpieczenie zdrowotne – można je odliczyć albo zaliczyć do kosztów, w granicach rocznego limitu.
- Wpłaty na IKZE – podlegają odliczeniu na zasadach określonych w przepisach.
- Ulga badawczo-rozwojowa – jest dostępna przy spełnieniu warunków dotyczących działalności B+R.
- Straty z działalności gospodarczej – można je rozliczać w kolejnych latach według ustawowych limitów.
- Wybrane darowizny i ulgi związane z działalnością – tylko wtedy, gdy przepisy wyraźnie przewidują ich zastosowanie przy podatku liniowym.
W 2026 roku limit odliczenia składki zdrowotnej przy podatku liniowym wynosi 14 100 zł. Limity i warunki odliczeń mogą się zmieniać, dlatego przy rozliczeniu za kolejny rok należy sprawdzić aktualne obwieszczenia i informacje Ministerstwa Finansów.
W PIT-36L nie skorzystasz między innymi z poniższych preferencji:
- Wspólnego rozliczenia z małżonkiem.
- Rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
- Ulgi na dziecko, czyli ulgi prorodzinnej.
- Kwoty wolnej od podatku właściwej dla skali podatkowej.
Jak i kiedy złożyć PIT-36L?
Zeznanie roczne składa się do urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania. Termin upływa 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Dla dochodów uzyskanych w 2026 roku będzie to 30 kwietnia 2027 roku.
PIT-36L nie jest automatycznie przygotowywany w usłudze Twój e-PIT. Podatnik musi samodzielnie uzupełnić deklarację albo przekazać jej przygotowanie księgowej lub doradcy podatkowemu. Można wysłać ją elektronicznie lub złożyć w formie papierowej.
Przygotowanie rozliczenia obejmuje następujące czynności:
- Przygotuj dane o przychodach, kosztach, zapłaconych składkach, odliczeniach i zaliczkach na podatek.
- Wybierz formularz PIT-36L oraz właściwe załączniki, na przykład PIT/B, jeżeli jest wymagany dla prowadzonej działalności.
- Wpisz dochód lub stratę z działalności oraz rozlicz dopuszczalne odliczenia.
- Wyślij deklarację elektronicznie albo podpisz i złóż jej papierową wersję w urzędzie skarbowym.
W ciągu roku przedsiębiorca wpłaca zaliczki na podatek liniowy, zwykle do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Mali podatnicy i osoby rozpoczynające działalność mogą, po spełnieniu warunków, korzystać z kwartalnego sposobu wpłacania zaliczek. Termin wpłaty zaliczki nie zastępuje obowiązku złożenia zeznania rocznego.
Na co uważać przy podatku liniowym?
Świadczenie usług dla obecnego lub byłego pracodawcy może spowodować utratę prawa do podatku liniowego. Dotyczy to usług odpowiadających czynnościom wykonywanym w tym samym roku w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. W takiej sytuacji dochody z działalności za cały rok mogą podlegać opodatkowaniu według skali, a właściwym formularzem będzie PIT-36.
Podatnik powinien także sprawdzić, czy jego dochód nie powoduje obowiązku zapłaty daniny solidarnościowej. Wynosi ona 4% nadwyżki ponad 1 000 000 zł podstawy jej obliczenia. Jest rozliczana w odrębnej deklaracji, a nie w samym PIT-36L.
Jeżeli działalność jest prowadzona jako przedsiębiorstwo w spadku, może mieć zastosowanie formularz PIT-36LS. To odrębny wariant deklaracji przeznaczony dla rozliczeń przedsiębiorstwa w spadku, a nie standardowego PIT-36L.
Najważniejsza zasada jest prosta: podatek liniowy oznacza PIT-36L, a dochody z działalności rozlicza się oddzielnie od innych źródeł. Przed wysłaniem zeznania sprawdź aktualny formularz, załączniki oraz limity odliczeń obowiązujące za dany rok.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W przypadku łączenia kilku źródeł przychodów, utraty prawa do podatku liniowego lub rozliczania przedsiębiorstwa w spadku warto skonsultować się z doradcą podatkowym.
