Niedziela, 25 października 2026 Imieniny: Daria, Kryspian, Dariusz Redakcja Kontakt
Podatki

PIT-5 – co to za podatek i kto musi go płacić?

Autor: Redakcja kompensja.com.pl Publikacja: 9 lipca 2026 2 min czytania
Biurko z dokumentami podatkowymi, kalkulatorem i piórem w słonecznym biurze, ilustrujące rozliczenia finansowe.

PIT-5 nie jest podatkiem, lecz historycznym formularzem służącym do obliczania zaliczek na podatek dochodowy. Obecnie nie trzeba składać go w urzędzie skarbowym. Przedsiębiorca ma natomiast obowiązek obliczyć i terminowo wpłacić zaliczkę na swój indywidualny mikrorachunek podatkowy.

Czym jest PIT-5 i czy trzeba go składać?

PIT-5 był formularzem wykorzystywanym do wykazywania sposobu obliczenia zaliczki na podatek dochodowy. Uwzględniał między innymi przychody, koszty prowadzenia działalności, dochód oraz wcześniejsze wpłaty. Do 2007 roku część podatników musiała przekazywać go do urzędu skarbowego.

Obowiązek składania PIT-5 został zniesiony. Oznacza to, że obecnie nie wysyła się tego formularza do urzędu i nie trzeba obawiać się, że jego brak w dokumentacji oznacza niedopełnienie obowiązku podatkowego. PIT-5 nie jest też samodzielnym rodzajem podatku ani aktualną deklaracją okresową.

Dlaczego przedsiębiorcy nadal korzystają z PIT-5?

Mimo braku obowiązku formularz może być używany jako wewnętrzny arkusz obliczeniowy. Ułatwia kontrolowanie rozliczeń w trakcie roku i pozwala zachować informacje, na podstawie których ustalono wysokość zaliczki. Taką dokumentację można przechowywać na potrzeby własne, a także jako potwierdzenie sposobu wykonania obliczeń podczas kontroli.

W praktyce dokumentacja prowadzona na wzór dawnego PIT-5 pomaga:

  • udokumentować wyliczenia – obejmuje przychody, koszty, dochód i ustaloną kwotę zaliczki,
  • kontrolować rozliczenia firmy – pozwala porównać bieżące wyniki z wpłatami dokonanymi w poprzednich miesiącach,
  • przygotować korektę – zachowane obliczenia ułatwiają znalezienie pominiętego przychodu, kosztu albo wcześniejszej zaliczki.

Jest to jednak dokumentacja dla podatnika, a nie formularz, którego wymaga urząd skarbowy. Nie należy traktować jej jako zamiennika rocznego zeznania podatkowego.

Jak dziś opłaca się zaliczki na podatek dochodowy?

Obecny obowiązek polega na ustaleniu wysokości zaliczki i jej wpłacie. Przedsiębiorca rozliczający podatek dochodowy miesięcznie wpłaca należność za poprzedni miesiąc do 20. dnia następnego miesiąca. Przy rozliczeniach kwartalnych termin przypada na 20. dzień miesiąca następującego po zakończeniu kwartału, jeśli podatnik spełnia warunki korzystania z tej formy.

Wpłaty dokonuje się na indywidualny mikrorachunek podatkowy. Nie wysyła się przy tym PIT-5. Brak deklaracji nie zwalnia jednak z zapłaty, dlatego samo nieprzesłanie formularza nie oznacza, że zaliczka przestaje być należna.

Wysokość zaliczki zależy od formy opodatkowania i bieżących danych podatnika. Przy jej ustalaniu mogą mieć znaczenie między innymi przychody, koszty uzyskania przychodu, składki oraz zaliczki zapłacone wcześniej w tym samym roku. Gdy wyliczenie budzi wątpliwości, warto skonsultować je z księgowym lub doradcą podatkowym.

PIT-5 można więc traktować jako pomocniczy zapis obliczeń, ale aktualnym obowiązkiem przedsiębiorcy jest prawidłowe rozliczenie i terminowa wpłata zaliczki na mikrorachunek, a nie złożenie formularza w urzędzie.

Redakcja kompensja.com.pl

Kompensja to poradnik dla przedsiębiorców i osób odpowiedzialnych za finanse firmy. Wyjaśniamy zasady księgowości, rozliczania podatków, kadr i płac oraz podpowiadamy, jak planować budżet, kontrolować płynność i zarządzać firmą na co dzień. Tłumaczymy też pojęcia ekonomiczne, które przydają się przy podejmowaniu decyzji biznesowych. Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują porady księgowego ani doradcy podatkowego.

370 opublikowanych artykułów zobacz wszystkie

Przeczytaj też

Spis treści · 3 sekcji