Kalkulator różnic kursowych Gofin – jak obliczyć zyski i straty?

Kalkulator różnic kursowych Gofin nie zastępuje analizy wymaganej przez przepisy podatkowe. Aby prawidłowo obliczyć wynik, trzeba ustalić wartość waluty w momencie wpływu, wartość w momencie rozchodu, zastosowany kurs oraz metodę wyceny środków. Dopiero porównanie tych wartości pokazuje, czy powstał przychód, czy koszt podatkowy.

Kiedy powstają różnice kursowe od własnych środków?

Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych powstają wtedy, gdy waluta wpływająca na rachunek jest później wydatkowana lub przewalutowana po innym kursie. Porównuje się wartość tych samych środków w złotych z dnia wpływu i z dnia zapłaty albo innego wypływu z rachunku walutowego.

Podstawę prawną stanowią art. 24c updof, dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych, oraz art. 15a updop, dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych. Dodatnia różnica zwiększa przychody podatkowe, a ujemna może zostać ujęta w kosztach uzyskania przychodów.

Jeżeli środki są przewalutowywane w tym samym banku po takim samym kursie, różnica kursowa nie powstaje. Sam przelew między rachunkiem złotowym i walutowym nie przesądza jeszcze o wystąpieniu przychodu ani kosztu.

Jaki kurs waluty przyjąć do obliczeń?

Przy wyliczaniu różnic kursowych pierwszeństwo ma kurs faktycznie zastosowany. Jest to kurs rzeczywiście użyty przez bank lub strony transakcji przy kupnie albo sprzedaży waluty, otrzymaniu należności lub zapłacie zobowiązania.

Jeżeli nie można ustalić takiego kursu, stosuje się średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wpływu lub wypływu środków. Ta zasada ma znaczenie zwłaszcza przy zapłacie zobowiązania z rachunku walutowego, gdy dokumentacja nie wskazuje kursu faktycznie użytego do transakcji.

Nie należy więc automatycznie przyjmować kursu bankowego do każdej operacji. Najpierw trzeba sprawdzić, czy dana transakcja rzeczywiście obejmowała przewalutowanie i czy kurs został faktycznie zastosowany. Dopiero gdy nie da się go ustalić, właściwy jest kurs średni NBP.

Jaką metodę wyceny zastosować?

Przy wypływie waluty z rachunku trzeba ustalić, z których wcześniejszych wpływów pochodzą wydatkowane środki. Podatnik wybiera jedną z metod stosowanych w rachunkowości i powinien stosować ją konsekwentnie w danym roku podatkowym.

Do wyboru pozostają:

• FIFO – rozchód następuje w kolejności od najwcześniej otrzymanych środków.
• LIFO – w pierwszej kolejności rozchodowane są środki, które wpłynęły najpóźniej.
• Średnia ważona – wartość rozchodu ustala się na podstawie średniego kursu wynikającego z posiadanych partii waluty.

Metoda wpływa na wartość przypisaną do wypływającej waluty, a więc także na wysokość różnicy kursowej. Nie powinno się zmieniać jej dowolnie między poszczególnymi transakcjami, ponieważ utrudniałoby to zachowanie porównywalności rozliczeń.

Jak obliczyć różnice kursowe krok po kroku?

Ręczne wyliczenie można przeprowadzić według następującej kolejności:

1. Ustal, jaka ilość waluty wpłynęła na rachunek i z jakiej operacji pochodzi.
2. Wybierz stosowaną metodę wyceny rozchodu, czyli FIFO, LIFO albo średnią ważoną.
3. Oblicz wartość wypływającej waluty według kursu z dnia wpływu, przypisanego do danej partii środków.
4. Ustal wartość tej samej ilości waluty w dniu zapłaty lub innego wypływu, stosując kurs faktycznie użyty albo kurs średni NBP.
5. Porównaj obie wartości i zakwalifikuj wynik jako dodatnią albo ujemną różnicę kursową.

W uproszczeniu wzór wygląda następująco:

różnica kursowa = wartość waluty w dniu wypływu – wartość waluty w dniu wpływu

W przypadku kilku wpływów sama znajomość salda rachunku nie wystarczy. Trzeba jeszcze ustalić, która partia waluty została wydatkowana. Właśnie temu służy wybrana metoda wyceny.

Przykład obliczenia różnicy kursowej

Przedsiębiorca zasilił rachunek walutowy kwotą 10 000 euro, przelewając środki z rachunku złotowego. Bank zastosował kurs 4,40 zł za 1 euro. Następnie przedsiębiorca zapłacił zagranicznemu kontrahentowi 9 050 euro.

Na potrzeby przykładu przyjmujemy, że przy rozchodzie nie da się ustalić kursu faktycznie zastosowanego, dlatego stosuje się średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego zapłatę, wynoszący 4,4453 zł za 1 euro.

Wartość 9 050 euro w dniu wpływu wynosi:

9 050 × 4,40 zł = 39 820,00 zł

Wartość tej samej kwoty w dniu wypływu wynosi:

9 050 × 4,4453 zł = 40 229,97 zł

Różnica kursowa wynosi:

40 229,97 zł – 39 820,00 zł = 409,97 zł

Wartość waluty w dniu wypływu jest wyższa niż w dniu wpływu, dlatego powstała dodatnia różnica kursowa w wysokości 409,97 zł. Kwotę tę należy potraktować jako przychód podatkowy na zasadach określonych w art. 24c ust. 2 pkt 3 updof albo art. 15a ust. 2 pkt 3 updop.

Gdyby wartość waluty w dniu wypływu była niższa od wartości z dnia wpływu, wynik miałby charakter ujemny i zwiększałby koszty uzyskania przychodów. Dlatego kalkulator różnic kursowych Gofin należy traktować przede wszystkim jako schemat obliczeniowy. O poprawności wyniku decydują dane źródłowe, właściwy kurs i konsekwentnie stosowana metoda wyceny.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady podatkowej. Przy wielu partiach waluty, licznych rachunkach lub złożonych operacjach wielowalutowych sposób rozliczenia warto skonsultować z księgowym albo doradcą podatkowym.