Faktura w walucie obcej – jaki kurs zastosować do rozliczenia?
Przy fakturze w walucie obcej kurs zależy od tego, czy dokument wystawiono przed powstaniem obowiązku podatkowego, czy w tym dniu albo później. Co do zasady stosuje się średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego właściwe zdarzenie. W KSeF trzeba przy tym prawidłowo ustalić datę wystawienia, ponieważ zwykle jest nią dzień przesłania faktury do systemu. Kwotę VAT należy wykazać w złotych.
Faktura w walucie obcej – jaki kurs zastosować?
Podstawą jest art. 31a ustawy o VAT. Przepis rozróżnia dwa przypadki. Jeżeli faktura została wystawiona w dniu powstania obowiązku podatkowego albo później, kurs ustala się względem dnia powstania tego obowiązku. Jeżeli dokument wystawiono wcześniej, punktem odniesienia jest dzień wystawienia faktury.
W praktyce obowiązek podatkowy najczęściej powstaje w dniu wykonania usługi lub dostawy towaru. W niektórych sytuacjach decydujące może być jednak wcześniejsze otrzymanie zapłaty, na przykład zaliczki. Na fakturze wartości netto i brutto mogą być podane w euro, dolarach lub innej walucie, ale podatek VAT trzeba wykazać w PLN.
Dwa scenariusze przeliczania według art. 31a ustawy o VAT
| Sytuacja | Data odniesienia | Kurs |
|---|---|---|
| Faktura wystawiona w dniu powstania obowiązku podatkowego lub później | Dzień powstania obowiązku podatkowego | Średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed tym dniem |
| Faktura wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego | Dzień wystawienia faktury | Średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed wystawieniem |
Przykładowo, jeżeli usługa została wykonana 31 stycznia, a fakturę wystawiono 10 lutego, należy zastosować kurs NBP z 30 stycznia. Faktura została bowiem wystawiona już po powstaniu obowiązku podatkowego.
Jeżeli natomiast faktura została wystawiona 1 lutego za usługę, która będzie wykonana później, stosuje się kurs z ostatniego dnia roboczego przed 1 lutego. W takim przypadku faktura poprzedza powstanie obowiązku podatkowego, więc znaczenie ma data jej wystawienia.
Jak KSeF wpływa na datę wystawienia faktury?
KSeF nie zmienił zasad przeliczania walut na potrzeby VAT. Nadal stosuje się reguły z art. 31a ustawy o VAT. Zmienić się może natomiast data wystawienia, która wpływa na wybór kursu w przypadku faktury wystawionej przed powstaniem obowiązku podatkowego.
W trybie online fakturę ustrukturyzowaną uznaje się co do zasady za wystawioną w dniu jej przesłania do KSeF. Data utworzenia dokumentu w programie ERP nie jest więc automatycznie datą wystawienia. Przy ustalaniu kursu trzeba sprawdzić następującą kolejność:
- Ustal, kiedy powstał obowiązek podatkowy, na przykład w dniu wykonania usługi, dostawy albo otrzymania zaliczki.
- Sprawdź, w jakim trybie faktura została wystawiona i jaka data wynika z przesłania do KSeF oraz z pola P_1.
- Porównaj datę wystawienia z datą powstania obowiązku podatkowego i wybierz właściwy dzień poprzedzający z tabeli.
Jeżeli faktura została utworzona w systemie 7 lipca, ale przesłano ją do KSeF 11 lipca, w standardowym trybie online datą wystawienia jest 11 lipca. Data utworzenia w ERP nie decyduje o kursie.
Tryb offline24 jest wyjątkiem. Jeżeli faktura zostanie przesłana do KSeF później niż data wskazana w polu P_1, za datę wystawienia przyjmuje się datę z P_1. Dotyczy to sytuacji, w której data P_1 jest wcześniejsza niż dzień przesłania dokumentu.
Tryb offline24 jest procedurą awaryjną, a nie sposobem na wybór korzystniejszego kursu waluty. Powinien być stosowany wyłącznie w sytuacjach przewidzianych dla tego trybu.
W strukturze faktury walutowej trzeba zwrócić uwagę na dwa pola:
- KodWaluty – trzyliterowy kod waluty zgodny z ISO 4217, na przykład EUR, USD albo PLN.
- KursWaluty – kurs zastosowany do przeliczenia VAT na złote, podany z dokładnością do maksymalnie sześciu miejsc po przecinku.
W przypadku faktury zaliczkowej struktura może przewidywać pole KursWalutyZ. Sam kurs powinien wynikać z właściwej daty ustalonej według przepisów VAT, a nie z daty przyjętej dowolnie w systemie księgowym.
Kurs EBC i wspólny kurs dla PIT oraz VAT
Podatnik może wybrać kurs EBC zamiast kursu NBP. Właściwy jest ostatni kurs wymiany opublikowany przez Europejski Bank Centralny na dzień poprzedzający odpowiednio powstanie obowiązku podatkowego albo wystawienie faktury. Walutę inną niż euro przelicza się najpierw na euro, a następnie na złote.
Możliwe jest także stosowanie dla VAT zasad przeliczania przychodu używanych w podatku dochodowym. Ta metoda wymaga konsekwencji:
- wybraną metodę trzeba stosować przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy, licząc od początku miesiąca wyboru,
- wyboru nie trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego,
- po rezygnacji z tej metody powrót do zasad z art. 31a ust. 1 lub 2 obowiązuje przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy,
- dla transakcji, których nie można przeliczyć według zasad podatku dochodowego, stosuje się reguły właściwe dla VAT.
Najpierw ustal więc moment powstania obowiązku podatkowego, a następnie prawidłową datę wystawienia w KSeF. Dopiero porównanie tych dat pozwala wybrać właściwy kurs NBP albo stosowany zgodnie z przepisami kurs EBC.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W przypadku nietypowej transakcji, zaliczki lub wątpliwości dotyczących trybu offline warto skonsultować rozliczenie z doradcą podatkowym.



