WNT – jaki kurs walut przyjąć do rozliczenia VAT?
Przy WNT stosuje się co do zasady średni kurs danej waluty ogłoszony przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek podatkowy powstaje w dniu wystawienia faktury przez unijnego dostawcę, jednak nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy.
Szybka reguła: dzień powstania obowiązku podatkowego → kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień.
Jaki kurs NBP przyjąć dla WNT?
Podstawą przeliczenia waluty obcej na złote jest art. 31a ustawy o VAT. „Ostatni dzień roboczy poprzedzający” oznacza ostatni dzień, w którym NBP publikuje kursy przed datą odniesienia. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał w poniedziałek, bierze się kurs z piątku, o ile piątek był dniem roboczym. Przy obowiązku powstałym po dniu wolnym trzeba cofnąć się do ostatniego wcześniejszego dnia roboczego.
W WNT decydujące znaczenie ma data wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej. Jeżeli faktura nie została wystawiona wcześniej, obowiązek podatkowy powstaje najpóźniej 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy.
Jak przeliczyć fakturę pierwotną?
Faktura wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego może wyznaczać datę, dla której ustala się kurs, jeżeli kwoty wpływające na podstawę opodatkowania zostały na niej podane w walucie obcej. W pozostałych przypadkach punktem odniesienia pozostaje dzień powstania obowiązku podatkowego.
| Scenariusz | Data odniesienia | Zasada kursowa |
|---|---|---|
| Faktura wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego | Dzień wystawienia faktury | Kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury |
| Faktura wystawiona w dniu powstania obowiązku podatkowego | Dzień wystawienia faktury | Kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury |
| Faktura wystawiona po powstaniu obowiązku podatkowego | Dzień powstania obowiązku podatkowego | Kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego |
Nie należy automatycznie przyjmować kursu z dnia wystawienia faktury. Właściwy jest kurs z dnia poprzedzającego datę, która zgodnie z art. 31a ustawy o VAT wyznacza moment przeliczenia.
Jaki kurs przyjąć do korekty WNT?
Przy korekcie trzeba najpierw ustalić jej przyczynę. Błąd istniejący już w chwili transakcji pierwotnej prowadzi co do zasady do korekty wstecznej i zastosowania kursu historycznego. Zdarzenie, które nastąpiło dopiero po transakcji, rozlicza się co do zasady na bieżąco. W przypadku korekt zmniejszających praktyka wymaga szczególnej analizy dokumentów i przyczyny zmiany.
| Rodzaj korekty | Przyczyna | Okres ujęcia | Kurs waluty |
|---|---|---|---|
| In minus | Błąd pierwotny, na przykład błędna ilość lub cena na fakturze | Wstecz, w okresie powstania obowiązku podatkowego | Kurs pierwotny, czyli z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego obowiązek podatkowy |
| In minus | Przyczyna następcza, na przykład zwrot towaru, rabat lub premia po sprzedaży | Co do zasady bieżąco, w okresie powstania przyczyny korekty | Najczęściej kurs pierwotny, ponieważ korekta zmienia wartość pierwotnie opodatkowanej dostawy |
| In plus | Błąd pierwotny, na przykład omyłkowo zaniżona cena | Wstecz, w okresie pierwotnego WNT | Kurs pierwotny |
| In plus | Przyczyna następcza, na przykład dopłata lub późniejsza indeksacja ceny | Bieżąco, w okresie wystąpienia nowej okoliczności lub wystawienia korekty | Kurs z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury korygującej |
Przykładowo, korekta zmniejszająca wynikająca z błędnej liczby towarów na fakturze pierwotnej wymaga cofnięcia do okresu pierwotnego WNT i użycia kursu zastosowanego przy tej transakcji. Jeżeli natomiast obniżka wynika ze zwrotu towaru uzgodnionego już po dostawie, przesłanka korekty powstała później, więc ujęcie następuje co do zasady w okresie bieżącym. Kurs dla takiej korekty wymaga oceny dokumentów i przyjętej podstawy rozliczenia.
Przy korekcie zwiększającej trzeba rozróżnić zaniżenie ceny będące pierwotnym błędem od dopłaty uzgodnionej po sprzedaży. W pierwszym przypadku stosuje się kurs pierwotny. W drugim przypadku nowa kwota jest rozliczana bieżąco, a kurs ustala się z dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury korygującej przez dostawcę.
O czym jeszcze pamiętać?
Przy ustalaniu kursu i okresu ujęcia trzeba zachować spójność między dokumentami, ewidencją VAT oraz rozliczeniem podatku należnego i naliczonego. Najważniejsze warunki brzegowe są następujące:
- NBP albo EBC – jeżeli podatnik przyjął dopuszczalny sposób przeliczania według kursów Europejskiego Banku Centralnego, powinien stosować go konsekwentnie zgodnie z wybraną metodą.
- Dokument korekty – faktura korygująca lub inny dokument od kontrahenta powinien potwierdzać zmianę ceny, ilości, rabatu, zwrotu albo dopłaty.
- Przyczyna korekty – należy opisać, czy zmiana wynikała z błędu istniejącego w chwili transakcji, czy z nowego zdarzenia po dostawie.
- SLIM VAT – uproszczenia dotyczące korekt nie zastępują analizy przyczyny i nie zwalniają z prawidłowego ustalenia kursu według art. 31a ustawy o VAT.
Najkrócej: przy transakcji pierwotnej użyj kursu z ostatniego dnia roboczego przed powstaniem obowiązku podatkowego, a przy korekcie najpierw rozstrzygnij, czy poprawiasz pierwotny błąd, czy rozliczasz zdarzenie powstałe później. To rozróżnienie decyduje zarówno o okresie ujęcia, jak i o kursie waluty.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W przypadku nietypowych transakcji, korekt łańcuchowych lub wątpliwości dotyczących dokumentacji warto skonsultować rozliczenie z doradcą podatkowym.
