Odprawa emerytalna – jakie składki należy od niej odprowadzić?
Odprawa emerytalna nie podlega składkom na ubezpieczenia społeczne ani składce zdrowotnej. Co do zasady jest jednak opodatkowana PIT jako przychód ze stosunku pracy. Podatek może nie zostać pobrany, jeżeli pracownik spełnia warunki ulgi dla seniora, w szczególności nie otrzymał jeszcze pierwszej emerytury w momencie wypłaty odprawy.
Jakie obciążenia dotyczą odprawy emerytalnej?
Odprawa emerytalna jest wyłączona z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie przepisów rozporządzenia składkowego. To wyłączenie obejmuje także składkę zdrowotną, ponieważ nie ustala się jej od świadczenia, które nie stanowi podstawy wymiaru składek społecznych.
| Rodzaj obciążenia | Czy dotyczy odprawy? | Uwagi |
|---|---|---|
| Składki społeczne ZUS | Nie | Odprawa jest wyłączona z podstawy wymiaru składek społecznych. |
| Składka zdrowotna | Nie | Od samej odprawy nie pobiera się składki zdrowotnej. |
| Podatek dochodowy PIT | Co do zasady tak | Odprawa jest przychodem ze stosunku pracy. Wyjątkiem może być ulga dla seniora. |
Brak składek ZUS nie oznacza więc automatycznie braku podatku. Jeżeli ulga dla seniora nie ma zastosowania, pracodawca powinien pobrać od odprawy zaliczkę na PIT razem z innymi należnościami wypłacanymi ze stosunku pracy.
Kiedy odprawa może być zwolniona z PIT?
Podstawą zwolnienia jest art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT, który reguluje tak zwaną ulgę dla pracujących seniorów. Obejmuje ona przychody ze stosunku pracy do wysokości 85 528 zł rocznie, jeżeli podatnik spełnia wymagane warunki.
Dla odprawy decydujący jest moment otrzymania pieniędzy albo postawienia ich do dyspozycji pracownika. Nie przesądza sama data rozwiązania umowy o pracę. Oznacza to, że odprawa wypłacona przed otrzymaniem pierwszej emerytury może korzystać ze zwolnienia, nawet jeśli emerytura zostanie przyznana lub wypłacona kilka dni później.
Warunki zastosowania ulgi obejmują:
- Osiągnięcie wieku emerytalnego – co najmniej 60 lat w przypadku kobiety albo 65 lat w przypadku mężczyzny.
- Nieotrzymywanie emerytury lub innych świadczeń wyłączonych w ustawie w chwili uzyskania przychodu, czyli także w dniu wypłaty odprawy.
- Uzyskanie przychodu ze stosunku pracy, który podlega ubezpieczeniom społecznym w rozumieniu przepisów.
- Złożenie pracodawcy oświadczenia o spełnianiu warunków ulgi, zwykle za pomocą formularza PIT-2.
Jeżeli pracownik nie złoży oświadczenia przed wypłatą, pracodawca może pobrać zaliczkę na PIT. Nie oznacza to utraty prawa do preferencji. W takiej sytuacji ulgę można uwzględnić w zeznaniu rocznym, o ile wszystkie warunki były spełnione.
Dla ulgi senioralnej liczy się data otrzymania odprawy, a nie samo nabycie prawa do emerytury. Osoba może mieć już uprawnienie do świadczenia, ale nadal spełniać warunek zwolnienia, jeśli pierwsza emerytura nie została jeszcze wypłacona.
Jak odprawa jest wykazywana w PIT-11?
Pracodawca ujmuje odprawę emerytalną w informacji PIT-11 razem z innymi przychodami ze stosunku pracy. Należy jej szukać w części dotyczącej należności ze stosunku pracy, w wierszu 1. Odprawy nie wykazuje się jako przychodu z „innych źródeł”.
Jeżeli pracodawca pobrał zaliczkę na PIT, zostanie ona uwzględniona w tej samej informacji. Gdy pracownik spełniał warunki ulgi dla seniora, ale zaliczka została pobrana z powodu braku oświadczenia, odpowiednie rozliczenie można przeprowadzić w zeznaniu rocznym.
Najkrócej: od odprawy emerytalnej nie odprowadza się składek społecznych ani zdrowotnej, lecz zwykle pobiera się PIT. Podatek może zostać pominięty w ramach ulgi dla seniora, jeśli odprawa została otrzymana przed pierwszą emeryturą, pracownik spełnia warunek wieku i złożył wymagane oświadczenie albo rozliczy ulgę samodzielnie w zeznaniu rocznym.
Artykuł dotyczy ogólnych zasad podatkowych i ubezpieczeniowych. W indywidualnej sprawie sposób rozliczenia może zależeć od rodzaju świadczenia, daty wypłaty oraz pozostałych przychodów podatnika.
