Fundusz pracy – ile procent wynosi składka?
Składka na Fundusz Pracy wynosi 1% podstawy wymiaru. Razem z obowiązkową składką na Fundusz Solidarnościowy w wysokości 1,45% daje to łącznie 2,45%. Jest to koszt pracodawcy lub innego płatnika, dlatego składka nie jest potrącana z wynagrodzenia netto pracownika.
Najważniejsze wyliczenie: 1% na Fundusz Pracy + 1,45% na Fundusz Solidarnościowy = 2,45% podstawy wymiaru. Sama stawka nie przesądza jednak jeszcze o obowiązku zapłaty. Trzeba także sprawdzić rodzaj tytułu do ubezpieczeń, wysokość podstawy oraz ewentualne zwolnienia.
Z czego składa się składka?
Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oblicza się od tej samej podstawy co składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zwykle jest nią przychód stanowiący podstawę wymiaru składek społecznych, na przykład wynagrodzenie zasadnicze, premie i dodatki podlegające oskładkowaniu.
| Fundusz | Stawka | Finansujący |
|---|---|---|
| Fundusz Pracy | 1% | Pracodawca lub inny płatnik |
| Fundusz Solidarnościowy | 1,45% | Pracodawca lub inny płatnik |
| Razem | 2,45% | Pracodawca lub inny płatnik |
Obie składki rozlicza się łącznie w deklaracji ZUS DRA. W praktyce kwotę wykazuje się w zestawieniu należnych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Fundusz Solidarnościowy nie jest więc drugą nazwą Funduszu Pracy. To odrębny fundusz, choć jego składkę oblicza się i wykazuje razem ze składką na FP.
Przykładowo, przy podstawie wymiaru wynoszącej 5000 zł łączna składka na FP i FS wynosi 122,50 zł. Z tej kwoty 50 zł przypada na Fundusz Pracy, a 72,50 zł na Fundusz Solidarnościowy. Wyliczenie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy w danym przypadku istnieje obowiązek opłacania tych składek.
Kiedy powstaje obowiązek opłacania składki?
Co do zasady, składkę opłaca się za osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, jeżeli podstawa wymiaru w przeliczeniu na miesiąc osiąga co najmniej poziom minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nie chodzi jednak o automatyczne naliczanie 2,45% w każdym przypadku zatrudnienia.
Przy sprawdzaniu obowiązku dla pracownika, szczególnie zatrudnionego na część etatu, można zastosować następującą kolejność:
- Ustal, czy dana osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
- Sprawdź podstawę wymiaru składek z konkretnego tytułu, na przykład umowy o pracę lub umowy zlecenia.
- Porównaj podstawę z minimalnym wynagrodzeniem, uwzględniając zasady właściwe dla niepełnego etatu.
- Zweryfikuj, czy pracownik nie korzysta ze zwolnienia ustawowego.
- Jeżeli obowiązek istnieje, pomnóż rzeczywistą podstawę wymiaru przez 2,45% i wykazuj składki w ZUS DRA.
W przypadku niepełnego etatu trzeba szczególnie uważać na wysokość wynagrodzenia określoną w umowie. Jeżeli pracownik zarabia mniej niż minimalne wynagrodzenie właściwe dla jego wymiaru czasu pracy, składka na Fundusz Pracy co do zasady nie jest należna. Przy kilku tytułach do ubezpieczeń, na przykład kilku umowach zlecenia, znaczenie może mieć łączna podstawa i kolejność powstania poszczególnych tytułów.
Jeżeli pracownik nie przepracował pełnego miesiąca z powodu choroby, urlopu bezpłatnego albo rozpoczęcia zatrudnienia w trakcie miesiąca, przepisy mogą wymagać oceny podstawy w przeliczeniu na pełny miesiąc. Samą składkę, jeśli okaże się należna, oblicza się jednak od rzeczywistej podstawy, a nie od kwoty przeliczonej.
Kiedy pracodawca nie płaci składki?
Najczęstsze zwolnienia i wyłączenia dotyczą następujących sytuacji:
- Wiek pracownika – składki nie opłaca się za kobietę, która ukończyła 55 lat, ani za mężczyznę, który ukończył 60 lat.
- Powrót po urlopie związanym z rodzicielstwem – przez określony czas zwolnienie może obejmować osobę wracającą z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego.
- Osoba po 50. roku życia zarejestrowana jako bezrobotna – w określonych warunkach pracodawca może korzystać ze zwolnienia przez 12 miesięcy od zatrudnienia.
- Osoba skierowana do pracy przez urząd pracy – przepisy przewidują czasowe zwolnienie w przypadku niektórych bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30. roku życia.
- Podstawa niższa od minimalnego wynagrodzenia – jeżeli nie zostanie osiągnięty wymagany próg, składki co do zasady się nie opłaca.
- Świadczenia chorobowe – wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy nie stanowią podstawy do naliczenia składek na Fundusz Pracy.
Zakres zwolnienia zależy od dokładnych warunków ustawowych, rodzaju umowy i momentu ich spełnienia. Sam fakt, że pracownik należy do jednej z wymienionych grup, nie zawsze wystarcza do prawidłowego rozliczenia. Przy zbiegu kilku umów lub innych tytułów do ubezpieczeń warto sprawdzić indywidualną sytuację przed sporządzeniem dokumentów.
Co oznacza stawka 2,45% dla pracownika i pracodawcy?
Składka na FP i FS zwiększa koszt zatrudnienia po stronie pracodawcy. Nie pomniejsza pensji netto pracownika i nie jest składką finansowaną z jego wynagrodzenia. Płatnik oblicza ją od właściwej podstawy, wykazuje w dokumentach rozliczeniowych i przekazuje razem z pozostałymi należnościami wobec ZUS.
Najważniejsze przy rozliczeniu są trzy elementy:
- stawka Funduszu Pracy wynosi 1%,
- stawka Funduszu Solidarnościowego wynosi 1,45%,
- łączna stawka 2,45% ma zastosowanie dopiero po potwierdzeniu, że w danym przypadku istnieje obowiązek opłacania składek.
Dlatego przy pracowniku zatrudnionym na część etatu, osobie korzystającej ze zwolnienia albo zbiegu kilku umów nie wystarczy pomnożyć wynagrodzenia przez 2,45%. Najpierw trzeba ocenić podstawę wymiaru i warunki ustawowe.
W skrócie: Fundusz Pracy to 1%, a razem z Funduszem Solidarnościowym – 2,45% podstawy wymiaru. Całość finansuje pracodawca, ale obowiązek zapłaty zależy między innymi od osiągnięcia progu minimalnego wynagrodzenia i od zwolnień przewidzianych w przepisach.
Artykuł ma charakter informacyjny. Przy zbiegu tytułów do ubezpieczeń, nietypowej podstawie wymiaru lub korzystaniu ze zwolnienia należy sprawdzić aktualne przepisy i stanowiska ZUS.
