Art. 32 Kodeksu pracy – co oznacza w praktyce?

Art. 32 Kodeksu pracy oznacza, że zarówno pracownik, jak i pracodawca mogą rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem. Umowa nie kończy się jednak w chwili złożenia oświadczenia – ustaje dopiero po upływie właściwego okresu wypowiedzenia.

Co oznacza art. 32 Kodeksu pracy?

Art. 32 Kodeksu pracy jest podstawą zwykłego rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem. Przyznaje takie prawo obu stronom stosunku pracy. Pracownik może więc wypowiedzieć umowę, gdy chce zmienić zatrudnienie, a pracodawca może skorzystać z tego trybu, gdy zamierza zakończyć współpracę zgodnie z przewidzianą procedurą.

Przepis nie oznacza zwolnienia ani odejścia z pracy z dnia na dzień. Po złożeniu wypowiedzenia nadal trwa stosunek pracy, a jego zakończenie następuje dopiero z upływem okresu wypowiedzenia. Art. 32 jest więc punktem wyjścia do kolejnych regulacji, które określają długość tego okresu, sposób liczenia terminów oraz ograniczenia związane z ochroną pracownika.

Art. 32 Kodeksu pracy w skrócie: każda ze stron może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem, a skutek następuje po upływie właściwego okresu wypowiedzenia.

Jak art. 32 wpływa na pracownika i pracodawcę?

Wypowiedzenie składa jedna ze stron, ale jego skutki rozciągają się w czasie. Pracownik co do zasady pozostaje związany umową do końca okresu wypowiedzenia, a pracodawca powinien zapewnić organizację pracy z uwzględnieniem zbliżającego się odejścia.

Długość okresu wypowiedzenia zależy przede wszystkim od rodzaju umowy i stażu pracy u danego pracodawcy. Szczegółowe terminy wynikają z kolejnych przepisów Kodeksu pracy, między innymi art. 34 i art. 36. Nie należy więc ustalać daty zakończenia zatrudnienia wyłącznie na podstawie samego art. 32.

W praktyce wypowiedzenie wiąże się z następującymi skutkami:

• Obie strony mogą złożyć wypowiedzenie – uprawnienie nie przysługuje wyłącznie pracodawcy.
• Umowa trwa do końca okresu wypowiedzenia – samo wręczenie pisma nie kończy zatrudnienia natychmiast.
• Strony mają czas na uporządkowanie spraw – może to obejmować przekazanie obowiązków, dokumentów i bieżących zadań.
• Oświadczenie najlepiej złożyć na piśmie – forma pisemna ułatwia udowodnienie treści oraz daty doręczenia wypowiedzenia.

Po dokonaniu wypowiedzenia strony mogą także ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Takie uzgodnienie nie zmienia jednak trybu, w jakim umowa została rozwiązana. Nadal jest to rozwiązanie za wypowiedzeniem, a nie porozumienie stron zawarte od początku.

Wypowiedzenie a rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia

Najczęstszy błąd polega na utożsamianiu wypowiedzenia z rozwiązaniem umowy w trybie natychmiastowym. Art. 32 dotyczy wyłącznie rozwiązania za wypowiedzeniem, czyli z zachowaniem okresu, który oddziela złożenie oświadczenia od końca zatrudnienia.

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia jest odrębnym trybem. Może nastąpić natychmiast, ale tylko w sytuacjach przewidzianych w przepisach. W przypadku pracodawcy potocznie nazywa się je dyscyplinarką, choć rozwiązanie bez wypowiedzenia może wystąpić także z innych ustawowych przyczyn, na przykład dotyczących długotrwałej niezdolności do pracy.

Warto odróżnić trzy podstawowe sytuacje:

• Wypowiedzenie – umowa kończy się po upływie okresu wypowiedzenia.
• Rozwiązanie bez wypowiedzenia – umowa kończy się natychmiast po skutecznym złożeniu oświadczenia, jeżeli istnieje ustawowa podstawa.
• Porozumienie stron – pracownik i pracodawca wspólnie ustalają, czy i kiedy zakończą umowę.

Jakie ograniczenia trzeba uwzględnić?

Art. 32 nie działa w oderwaniu od pozostałych przepisów Kodeksu pracy. Wypowiedzenie powinno spełniać wymagania formalne, a pracodawca musi uwzględnić szczególną ochronę niektórych pracowników. Przepisy mogą ograniczać możliwość wypowiedzenia między innymi w czasie urlopu lub usprawiedliwionej nieobecności, a także w określonych sytuacjach związanych z wiekiem emerytalnym.

Przy wypowiedzeniu dokonanym przez pracodawcę znaczenie mogą mieć również obowiązki informacyjne wobec reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Ocena prawidłowości wypowiedzenia zależy zatem nie tylko od tego, że art. 32 przyznaje stronie prawo do rozwiązania umowy, lecz także od rodzaju umowy, stażu, daty doręczenia pisma i ewentualnych przepisów ochronnych.

Najprościej ujmując, art. 32 Kodeksu pracy otwiera drogę do zakończenia umowy za wypowiedzeniem, ale nie określa wszystkich szczegółów. O tym, kiedy dokładnie kończy się zatrudnienie i jakie formalności trzeba spełnić, decydują także kolejne przepisy.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W razie wątpliwości dotyczących okresu ochronnego, terminu wypowiedzenia lub prawidłowości rozwiązania umowy warto skonsultować sprawę z prawnikiem albo specjalistą prawa pracy.